Cezerî (yaklaşık 1136-1206), 12. yüzyılda Diyarbakır'daki Artuklu sarayında baş mühendis olarak görev yapmış bir Müslüman mucittir. Su ile çalışan otomat (kendiliğinden hareket eden mekanik düzen) tasarımlarıyla tanınır — bunların çoğu, hareket eden tavus kuşu heykelleri gibi süsleyici ama aynı zamanda işlevsel nesnelerdir.
Eseri
Cezerî, icatlarını "Kitâbü'l-Câmi' beyne'l-İlm ve'l-Amel en-Nâfi' fî Sınâati'l-Hiyel" (Mekanik Araçlarda Yararlı Bilgi ve Uygulamanın Toplandığı Kitap) adlı eserinde topladı. Bu kitapta su saatleri, su pompaları, mekanik müzik aletleri ve çeşitli otomatların çizimlerle birlikte ayrıntılı tarifleri yer alır.
Etkisi
Cezerî'nin klasik otomat tasarımlarının, Leonardo da Vinci'yi etkilediği kabul edilir. Çalışmaları, günümüzde mekanik mühendislik ve robotik tarihinin öncü örnekleri arasında sayılır.