Hayız (âdet görme) ve lohusalık (nifas — doğum sonrası kanama), kadınların yaşamının doğal bir parçasıdır. İslam fıkhı bu dönemlerde bazı ibadetleri kadına bir kolaylık olarak muaf tutar.
وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ
"Sana, kadınların aybaşı hali hakkında da sorarlar, de ki: 'O bir ezadır (rahatsızlıktır).' Aybaşı halinde iken kadınlardan el çekin, temizlenmelerine kadar onlara yaklaşmayın."
Bakara, 2:222Bu Dönemde Muaf Tutulan İbadetler
- Namaz. Bu dönemde namaz kılınmaz — ve önemlisi, bu namazların dönem sonunda kaza edilmesi de gerekmez.
- Oruç. Bu dönemde oruç tutulmaz; ancak namazdan farklı olarak, tutulamayan oruçlar dönem bittikten sonra kaza edilir.
Bir kadın Hz. Âişe'ye (r.anha) sordu: "Hayız günlerinde kılamadığımız namazları kaza eder miyiz?" Hz. Âişe: "Sen Harûrî misin (aşırı bir gruba mı mensupsun)? Bizden biri Resûlullah (s.a.v.) zamanında hayız görürdü, sonra namazı kaza etmekle emrolunmazdık" dedi.
Sahih Müslim, Kitâbü'l-Hayz, 335a (Kitap 3, Hadis 83)Diğer Hükümler
- Cinsel ilişki bu dönemde haramdır (Bakara, 2:222'de doğrudan belirtilmiştir).
- Kâbe tavafı yapılamaz.
- Kur'an'a dokunma ve okuma konusunda mezhepler arasında farklı görüşler vardır — Hanefi mezhebinde mushafa doğrudan dokunmadan okumaya bazı âlimler cevaz vermiştir; bu, ihtiyaç hâlinde bir hocaya danışılması gereken bir ayrıntıdır.
- Mescide girme konusunda da mezhepler arasında farklı görüşler bulunur.
Dönemin Bitişi
Hayız veya lohusalık dönemi sona erdiğinde, ibadetlere devam edebilmek için gusül almak gerekir (bkz. Gusül Nasıl Yapılır?).